Over de Botanische Tuinen Utrecht

Sorry! Not yet available in English

De Tuinen als organisatie dateren al van 1639 en zijn daarmee één van de oudste Nederlandse Botanische Tuinen.
De functie van de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht is in de loop van de ruim 350 jaar van haar bestaan wel enigszins veranderd. De primaire functie is nog steeds ondersteuning van onderwijs en onderzoek. Daarnaast is steeds meer nadruk komen te liggen op de publieksfunctie van de Tuinen en speelt ook natuurbescherming, vooral in internationaal verband, een belangrijke rol.

Fort Hoofddijk

Botanische schatkamer op De Uithof

In 1963 is begonnen met de aanleg van de Tuinen rondom Fort Hoofddijk op het Universiteitscomplex De Uithof. Fort Hoofddijk (eigenlijk Werk aan de Hoofddijk) is een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en stamt uit 1879. Het eerste onderdeel was de Rotstuin, aangelegd boven op de remises van het Fort. Groot voordeel was natuurlijk dat allerlei hoogteverschillen al aanwezig waren. Toch moest nog 2100 ton rots uit de Ardennen aangevoerd worden om de Rotstuin te vervolmaken en 'aan te kleden'.
In de jaren '80 verhuisden de andere collecties van de verschillende locaties naar Fort Hoofddijk. Alleen het Von Gimborn Arboretum bleef als aparte tuin bestaan. Deze tuin is inmiddels in particuliere handen.
Op Fort Hoofddijk zijn verder de volgende onderdelen te vinden: Systeemtuin, Buitenfort en het Kassencomplex. Later zijn de Thematuin, de Tuinwinkel en De Vlinderhof toegevoegd.
De oppervlakte van Fort Hoofddijk is 8 hectare en er bevinden zich ruim zesduizend plantensoorten. Naast al die plantensoorten komen er ook talloze dieren voor zoals de Vroedmeesterpad, de Ringslang, de Muurhagedis, de Bunzing en talrijke vogel- en vlindersoorten.

Wat gebeurt er in de tuin?

De Tuinen zijn oorspronkelijk bedoeld ter ondersteuning van onderwijs en onderzoek en vooral de Systeemtuin is altijd een echte onderwijstuin geweest. De huidige aanleg is publieksvriendelijker en ook de borden met uitleg maken de Systeemtuin toegankelijker voor een breed publiek.
Nog steeds wordt de tuin voor diverse onderwijsdoeleinden gebruikt, al zult u daar als bezoeker zelden mee geconfronteerd worden. Het onderzoek vindt vooral plaats in de zgn. Researchgang, in het achterste deel van het Kassencomplex dat voor het publiek niet toegankelijk is.
De laatste jaren speelt het publiek een steeds belangrijker rol. Daarbij proberen wij een brug te vormen tussen wetenschap en publiek en de kennis die over planten bestaat te vertalen in voor iedereen interessante verhalen en beelden.

Algemeen

De Utrechtse Botanische Tuinen behoren tot de oudste nog bestaande universitaire tuinen van Nederland. De Tuinen zijn opgericht in 1639, drie jaar na de oprichting van de Utrechtse Universiteit.
De eerste tuin werd aangelegd op het toenmalige bolwerk Sonnenborgh, waar zich nu de Sterrenwacht bevindt, later volgde de Lange Nieuwstraat waar nu het Universiteitsmuseum is en op dit moment is de hoofdlocatie van de Tuinen te vinden op Fort Hoofddijk in Utrecht.

Op Fort Hoofddijk (onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie) vindt u een aantal deeltuine. Zo is er de Systeemtuin waarin de evolutie van de planten centraal staat, de Thematuin met zijn vele plantenverhalen, de Rotstuin die 12meter hoog boven de Fortgracht ligt, het Bamboebos, de Kassen met de (sub)tropische collecties en de Diertestuin. Meer dan genoeg voor een middag of zelfs een dag tuinplezier.

Onderhoud en personeel

Natuurlijk is het veel werk een tuin van deze omvang te onderhouden. Als u door de tuin loopt, ziet u dan ook regelmatig mensen aan het werk. In de tuinen en de kassen van Fort Hoofddijk werken gemiddeld 9 mensen. Op kantoor werken nog eens 8 mensen. Daarnaast zijn er veel vrijwilligers die ons helpen in de tuin of bij de balie van het entreegebouw. Voor de rondleidingen zijn ongeveer 30 rondleiders op afroep beschikbaar die regelmatig bijgeschoold worden.

Het meeste werk gebeurt gewoon overdag en het kan dan ook best eens voorkomen dat u geconfronteerd wordt met een waterdouche over het pad of een deel van een pad waar u tijdelijk niet langs kunt. Het grote onderhoud proberen we vooral in de winter te doen, maar sommig werk kan alleen tijdens de openingsperiode gebeuren.

Openingstijden Fort Hoofddijk Van 1 maart tot 1 december dagelijks geopend

1 maart tot 1 december
10.00 - 16.30 uur

Toegangsprijzen Fort Hoofddijk

Volwassenen € 6,50 65+ € 5,-, en U-pas € 2,-, MK en kinderen t/m 12 jaar gratis

 

Algemene informatie

Botanische Tuinen Utrecht
Postbus 80162
3508 TD Utrecht

Fort Hoofddijk
Budapestlaan 17
3584 HD Utrecht

Bezoekadres kantoor
Budapestlaan 6
3584 CD Utrecht
tel. 030-2535455 (publieksinformatie)
tel. 030-2531826 (overige vragen)
fax. 030-2535177
e-mail botanische.tuinen@uu.nl

Route

Fort Hoofddijk
Budapestlaan 17
3584 HD Utrecht
Stadsbus lijn 11 en 12 (routebeschrijving)

Een plattegrond van de omgeving van Fort Hoofddijk vind u hier.